Dịch bản tường trình xin tị nạn và bằng chứng hỗ trợ

Bản tường trình cá nhân thường là mạch tự sự trung tâm của một hồ sơ xin tị nạn. Văn bản này thuật lại những gì đã xảy ra với đương đơn, lý do đương đơn sợ phải trở về, và mối liên hệ giữa các sự kiện đó với những bằng chứng khác được nộp kèm. Nếu bản tường trình được viết bằng một ngôn ngữ khác, bản dịch tiếng Anh phải truyền đạt đúng các sự kiện ấy mà không làm thay đổi giọng kể của đương đơn hay thêm vào những chi tiết vốn không có trong bản gốc.

Sự cẩn trọng đó cũng áp dụng cho lời khai của nhân chứng, báo cáo của cảnh sát, hồ sơ y tế, tin nhắn, tài liệu tòa án và các bằng chứng khác bằng tiếng nước ngoài. Dịch thuật không đơn thuần là một bước thủ tục hành chính. Bản dịch giúp viên chức tị nạn hoặc thẩm phán di trú đối chiếu lời trình bày của đương đơn với hồ sơ bằng chứng đi kèm.

Yêu cầu dịch thuật đối với bằng chứng xin tị nạn bằng tiếng nước ngoài

Quy trình Mẫu đơn I-589 có thể diễn ra theo hai hướng: đơn xin tị nạn chủ động nộp cho USCIS (Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ) hoặc đơn xin tị nạn theo thủ tục phòng vệ tại tòa án di trú. Quy định nộp hồ sơ của hai hệ thống không hoàn toàn giống nhau, nhưng cả hai đều yêu cầu bằng chứng bằng tiếng nước ngoài phải kèm theo bản dịch tiếng Anh.

USCIS hướng dẫn đương đơn cung cấp bản dịch tiếng Anh đầy đủ cho mọi tài liệu được nộp có chứa nội dung bằng tiếng nước ngoài. Biên dịch viên phải xác nhận rằng bản dịch là đầy đủ, chính xác và rằng mình đủ năng lực dịch từ ngôn ngữ gốc sang tiếng Anh.

Immigration Court Practice Manual (Cẩm nang Thực hành của Tòa án Di trú) cũng yêu cầu tài liệu phải bằng tiếng Anh hoặc kèm theo bản dịch tiếng Anh được chứng nhận. Giấy chứng nhận dùng cho tòa án di trú phải được đánh máy, có chữ ký, đính kèm tài liệu tiếng nước ngoài và ghi rõ thông tin liên hệ của biên dịch viên.

Dịch bản tường trình cá nhân của đương đơn

Bản tường trình cần giữ nguyên ngôi thứ nhất. Câu “Tôi đã đến đồn cảnh sát” không được biến thành “Đương đơn trình bày rằng họ đã đến đồn cảnh sát”. Thay đổi ngôi kể khiến văn bản nghe như một bản tóm tắt do người khác soạn.

Bản dịch cũng phải giữ nguyên:

• Tên người, ngày tháng, địa chỉ và địa điểm

• Trình tự các sự kiện được thuật lại

• Những chỗ lặp lại hoặc thiếu chắc chắn xuất hiện trong bản gốc

• Các chi tiết nhắc đến người thân, tổ chức, quan chức hoặc nhóm chính trị

• Những mô tả về đe dọa, thương tích, giam giữ hoặc các sự việc liên quan khác

• Sự phân biệt của đương đơn giữa điều họ trực tiếp chứng kiến và điều họ nghe người khác kể lại sau này

Biên dịch viên không được làm cho bản tường trình nghe thuyết phục hơn, trang trọng hơn hay chuẩn xác về pháp lý hơn so với bản gốc. Nếu đương đơn nêu một mốc thời gian ước chừng, bản dịch không được biến nó thành một ngày tháng chính xác. Nếu một câu có nhiều cách hiểu, biên dịch viên không được chọn cách hiểu có vẻ có lợi nhất cho hồ sơ.

Người đại diện pháp lý có thể đề xuất chỉnh sửa nội dung bản tường trình, nhưng những chỉnh sửa đó cần được thực hiện trước khi dịch. Vai trò của biên dịch viên là dịch chính xác bản gốc đã hoàn thiện, chứ không phải xây dựng lập luận pháp lý cho đương đơn.

Dịch lời khai của nhân chứng và bản khai có tuyên thệ

Lời khai từ người thân, hàng xóm, đồng nghiệp, nhà báo, chức sắc tôn giáo hoặc các nhân chứng khác có thể củng cố lời trình bày của đương đơn. Mỗi lời khai cần được dịch trọn vẹn, bao gồm tiêu đề, chữ ký, ngày tháng, thông tin liên hệ, lời văn công chứng, con dấu và các ghi chú viết tay.

Danh tính của người nói phải luôn rõ ràng. Đại từ nhân xưng và quan hệ họ hàng đòi hỏi sự cẩn trọng đặc biệt, bởi dịch sai những từ chỉ quan hệ như anh chị em họ, dâu rể, con riêng hay cậu ruột có thể khiến hồ sơ trông như có mâu thuẫn.

Nếu lời khai được viết thẳng bằng tiếng Anh nhưng do một người không hiểu tiếng Anh ký tên, các quy định khác có thể được áp dụng. Đối với hồ sơ nộp tại tòa án di trú, bản tường trình bằng tiếng Anh do người không thông thạo tiếng Anh ký phải kèm theo giấy chứng nhận phiên dịch. Giấy chứng nhận này xác nhận rằng bản tường trình đã được đọc cho người ký nghe bằng ngôn ngữ họ hiểu, và người ký đã hiểu rõ nội dung trước khi đặt bút ký.

Giấy chứng nhận phiên dịch không giống với giấy chứng nhận bản dịch. Loại thứ nhất ghi nhận việc chuyển ngữ bằng lời nói cho người ký; loại thứ hai xác nhận bản dịch tiếng Anh dạng viết.

Những bằng chứng hỗ trợ có thể cần dịch

Bằng chứng trong một vụ việc tị nạn tùy thuộc vào từng hồ sơ cụ thể. Các tài liệu tiếng nước ngoài thường được đưa đi dịch bao gồm:

• Giấy khai sinh, hộ chiếu, thẻ căn cước công dân và sổ hộ khẩu

• Báo cáo của cảnh sát, hồ sơ bắt giữ, đơn tố cáo, giấy triệu tập và phán quyết của tòa án

• Hồ sơ y tế và các bản đánh giá tâm lý

• Thư đe dọa, thư điện tử, tin nhắn và bài đăng trên mạng xã hội

• Giấy tờ về việc làm, trường học, tổ chức tôn giáo hoặc tổ chức chính trị

• Bài báo và ấn phẩm trực tuyến

• Giấy chứng tử, hình ảnh có chú thích và hồ sơ về thiệt hại tài sản

• Lời khai từ nhân chứng hoặc từ các tổ chức nắm rõ sự việc

Mọi chi tiết nhìn thấy được trên tài liệu đều phải được thể hiện đầy đủ, bao gồm con dấu, dấu niêm, phần tiêu đề in sẵn, chữ ký, ghi chú ở lề, nội dung viết tay và chữ ở mặt sau tài liệu. Đoạn nào bị mờ không thể đọc được thì cần ghi rõ là không đọc được, thay vì phỏng đoán nội dung.

Ảnh chụp màn hình tin nhắn đòi hỏi sự chú ý đặc biệt. Tên người gửi, tên tài khoản, ngày tháng, dấu thời gian, thứ tự tin nhắn và các nhãn giao diện liên quan cần được giữ rõ ràng. Bản dịch phải cho phép xác định ai đã gửi tin nhắn nào và gửi vào lúc nào.

Giữ tính nhất quán trong toàn bộ tập hồ sơ bằng chứng

Hồ sơ xin tị nạn có thể gồm giấy tờ do nhiều cơ quan khác nhau cấp trong suốt nhiều năm. Tên người và địa danh có thể xuất hiện với nhiều cách viết khác nhau, nhất là khi được chuyển tự từ tiếng Ả Rập, tiếng Dari, tiếng Pashto, tiếng Nga, tiếng Ukraine hoặc một hệ chữ viết khác không dùng ký tự Latin.

Trước khi bắt đầu dịch, biên dịch viên cần được cung cấp cách viết tên dùng trên hộ chiếu của đương đơn, trên Mẫu đơn I-589 và trên các giấy tờ tùy thân chính khác. Cách viết đó thông thường cần được áp dụng thống nhất trong toàn bộ tập hồ sơ. Khi tài liệu gốc chứa một phiên bản khác biệt đáng kể, bản dịch phải phản ánh đúng những gì tài liệu gốc thực sự ghi, thay vì âm thầm thay thế.

Ngày tháng cũng cần được xử lý thận trọng. Biên dịch viên cần xác định loại lịch được dùng trong bản gốc và tránh biến một mốc thời gian ước chừng hoặc không đầy đủ thành một ngày tháng chính xác giả tạo. Tính nhất quán rất quan trọng, nhưng không thể đánh đổi bằng sự trung thực với bản gốc.

Chứng nhận bản dịch và cách sắp xếp tài liệu

Mỗi bản tường trình hoặc tài liệu hỗ trợ sau khi dịch cần đi kèm một giấy chứng nhận nêu rõ tài liệu đã được dịch. Giấy chứng nhận phải khẳng định năng lực của biên dịch viên và xác nhận rằng bản dịch là đầy đủ, chính xác. Ở những nơi cho phép, một giấy chứng nhận có thể dùng chung cho nhiều tài liệu, nhưng phải ghi rõ nó bao trùm những tài liệu nào.

Tài liệu gốc, bản dịch tiếng Anh và giấy chứng nhận cần được sắp xếp sao cho người xét duyệt dễ dàng đối chiếu. Bộ chứng cứ nộp tại tòa án di trú còn phải tuân theo các yêu cầu hiện hành về đánh số trang, mục lục, thủ tục nộp và tống đạt hồ sơ.

Đương đơn và đội ngũ pháp lý có thể sử dụng dịch vụ dịch thuật tài liệu di trú cho bản tường trình và bằng chứng hỗ trợ, hoặc yêu cầu một bản dịch được chứng nhận cho USCIS đã sẵn sàng để nộp. Đơn vị dịch thuật có thể chuẩn bị phần tài liệu ngôn ngữ, nhưng đương đơn nên dựa vào luật sư hoặc người đại diện được công nhận của mình để quyết định nên nộp bằng chứng nào và bằng chứng đó hỗ trợ yêu cầu xin tị nạn ra sao.

Những lỗi dịch thuật thường gặp trong hồ sơ xin tị nạn

Các vấn đề thường gặp bao gồm nộp bản tóm tắt thay cho bản dịch hoàn chỉnh, bỏ sót con dấu hoặc chữ viết tay, biến những chi tiết chưa chắc chắn thành khẳng định dứt khoát, và viết tên cùng một người hay một địa danh theo nhiều cách khác nhau.

Bản tường trình dịch bằng máy đặc biệt rủi ro. Công cụ dịch tự động có thể làm phẳng các sắc thái, nhận sai đại từ nhân xưng, xáo trộn trình tự thời gian, hoặc dịch sai thuật ngữ chính trị, quân sự và địa phương. Chúng cũng không thể tự cung cấp giấy chứng nhận có chữ ký của con người vốn là yêu cầu bắt buộc khi nộp hồ sơ chính thức.

Một bản dịch cẩn trọng giữ nguyên hồ sơ đúng như nó vốn có, không tô đậm, không giản lược, cũng không diễn giải lại lời trình bày của đương đơn. Chính sự chừng mực đó cho phép bản tường trình và các bằng chứng hỗ trợ được xem xét cùng nhau như một hồ sơ mạch lạc và đáng tin cậy.